Dziś w Polsce dzieci po raz kolejny zasiadają w szkolnych ławkach. 1 września to nie tylko data w kalendarzu, ale symbol powrotu do rytmu nauki, pracy i codzienności. Edukacja w naszym kraju jest obowiązkowa, ale warto pamiętać, że to przede wszystkim ogromny przywilej. Miliony dzieci na świecie marzą o tym, by codziennie wędrować do szkoły, trzymając w plecaku zeszyty i książki. My traktujemy to jako oczywistość, ale w skali globalnej jest to jedno z największych dobrodziejstw współczesnej cywilizacji.
Dyskusja o odpowiedzialności
Ministerstwo Edukacji i Nauki w ostatnich miesiącach przedstawiło pomysł na walkę z nieobecnością uczniów uczniów w trakcie roku szkolnego, w tym zmianę progu nieobecności w skali roku do 25%. Nie oceniając samej idei, można zauważyć, że pojawiła się ona jako odpowiedź na rosnące wyzwania związane z frekwencją i jakością kształcenia. To przypomina nam, że edukacja nie jest tylko prawem, ale też odpowiedzialnością – wobec siebie, rodziny i społeczeństwa.
Nieprzypadkowo wśród 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ znalazł się Cel 4 – zapewnienie równego dostępu do edukacji wysokiej jakości (Cele Zrównoważonego Rozwoju). To fundament, od którego zależą inne obszary: zdrowie, walka z ubóstwem, równość szans czy rozwój gospodarczy. Bez edukacji trudno mówić o rozwiązywaniu globalnych kryzysów. Jest ona zarówno celem samym w sobie, jak i narzędziem do osiągania kolejnych.
Co pokazują dane?
Z najnowszego raportu „The Sustainable Development Goals Report 2025” wynika, że w 2024 roku wskaźnik ukończenia szkoły podstawowej na świecie wyniósł 88 %, niższego średniego 78 %, a średniego 60 % (unstats.un.org). To wzrost w porównaniu z 2015 rokiem, kiedy wskaźniki wynosiły odpowiednio 85 %, 74 % i 53 %. Postęp jest więc wyraźny, ale tempo przyrostu spowalnia – szczególnie na poziomie średnim, gdzie dynamika zmniejszyła się z 1,3 punktu procentowego rocznie do 0,8 (The Sustainable Development Goals Extended Report 2024).
Mimo tych osiągnięć wciąż 272 miliony dzieci i młodzieży pozostaje poza szkołą (unstats.un.org). W krajach o niskich dochodach odsetek młodzieży bez dostępu do nauki wynosi aż 36 %, podczas gdy w krajach rozwiniętych to zaledwie 3 %. Największy problem wciąż istnieje na terenie Afryki Subsaharyjskiej. Te liczby pokazują, że droga do powszechnej edukacji jest jeszcze bardzo długa.
Raport podkreśla także, że globalnie rośnie poziom umiejętności czytania i pisania. W ciągu dwóch dekad znacząco zmniejszyły się zarówno wskaźniki analfabetyzmu wśród dorosłych i młodzieży jak i różnice między płciami. Mimo to w 2024 roku aż 754 miliony dorosłych na świecie pozostawało analfabetami, z czego 63 % stanowiły kobiety. Szczególnie duże postępy zanotowano w Azji Centralnej i Południowej, gdzie alfabetyzm dorosłych wzrósł z 70 do 77 %, a młodzieży z 87 do 94 %. Z kolei w Afryce Subsaharyjskiej odsetek młodych ludzi umiejących czytać i pisać wzrósł z 75 do 79 %. W Europie i Ameryce Północnej wskaźniki pozostają niemal pełne – ponad 98 % wśród dorosłych i 99 % wśród młodzieży (The Sustainable Development Goals Extended Report 2024)
Edukacja jako klucz do przyszłości
Raport SDG 2025 podkreśla, że postęp w edukacji jest realny, ale niewystarczający, by osiągnąć ambitny cel do roku 2030 (unstats.un.org). Dlatego konieczna jest mobilizacja – inwestowanie w szkoły, nauczycieli, programy i narzędzia, które pozwolą milionom dzieci zyskać szansę, jaką dziś w Polsce traktujemy jako oczywistość. Edukacja to bowiem nie tylko szkolne podręczniki i egzaminy, ale narzędzie, które otwiera drzwi do rozwoju społecznego, gospodarczego i pokojowego świata.
Nasza rola w budowaniu jakości edukacji
Wierzymy, że każdy może dołożyć cegiełkę do tego globalnego celu. Nasza firma aktywnie działa na rzecz wysokiej jakości edukacji, organizując webinary z ekspertami (kolejny webinar jeszcze we wrześniu – obserwuj nas profil na LinkedIn i bądź na bieżąco), prowadząc blog z artykułami merytorycznymi, a także oferując szkolenia online – zarówno otwarte, jak i zamknięte dla firm. Rozwijamy również studia podyplomowe na które właśnie trwa rekrutacja i e-learning w postaci szkoleń. Nasze kolejne szkolenie ESG dla drugiej i trzeciej linii (obrony) odbędzie się już w październiku. Wiemy, że uczenie się przez całe życie to nie hasło, lecz konieczność.
Tak jak 1 września przypomina polskim uczniom, że edukacja to obowiązek, chcemy każdego dnia przypominać, że jest to również największy przywilej – i klucz do lepszego świata, o który codziennie walczymy.
Autorka: Adrianna Błażek
Niniejszy artykuł jest chroniony prawami autorskimi, chcesz się na niego powołać?
Nie ma problemu, pamiętaj o podaniu źródła: www.areteaudit.pl