Dobrostan zwierząt to temat znacznie szerszy niż często nam się wydaje. To nie tylko kwestia zapewnienia jedzenia i schronienia, ale także bezpieczeństwa, szacunku i empatii wobec istot, które same nie potrafią upomnieć się o swoje prawa. Zwierzęta są od nas całkowicie zależne, ponieważ nie potrafią same upomnieć się o pomoc ani sprzeciwić się warunkom, w jakich przyszło im żyć. Wraz z rozwojem miast i ekspansją człowieka na coraz większe obszary odebraliśmy wielu gatunkom ich naturalne środowisko, zmuszając je do funkcjonowania w przestrzeni, która nigdy nie była ich domem. Choć część zwierząt nauczyła się życia w mieście, nie oznacza to, że jest to dla nich bezpieczne czy naturalne miejsce szczególnie zimą, gdy warunki stają się dla nich wyjątkowo trudne. Właśnie dlatego powinniśmy zapewnić zwierzętom pomoc, które same się nie obronią.
Pomoc zwierzętom nie ogranicza się jedynie do wpłat na zbiórki czy wspierania fundacji finansowo. Jej fundamentem jest przede wszystkim uważność, gotowość do reagowania i brak obojętności wobec krzywdy istot, które każdego dnia żyją obok nas często tuż za ścianą lub po drugiej stronie płotu. Wiele zwierząt przebywających w domach żyje w skrajnie złych warunkach. Psy całymi latami przypięte do bud, pozbawione dostępu do świeżej wody i karmione resztkami ludzkich obiadów, traktowanymi jako „jedzenie”. Koty, które chorują przez długi czas, cierpią w ciszy i nigdy nie widzą weterynarza. Małe zwierzęta, takie jak chomiki, zamykane w mikro klatkach, które uniemożliwiają im jakikolwiek ruch i normalne funkcjonowanie.
Zwierzętom nie ważne czy tym dzikim czy „domowym” należy się taka sama pomoc i ochrona. Nasze decyzje, obojętność lub zaangażowanie mają wpływ na los zwierząt i często to właśnie od reakcji jednego człowieka zależy, czy czyjeś cierpienie zostanie zauważone i zatrzymane.
Jak możemy pomóc zwierzętom
Wbrew powszechnemu przekonaniu, pomaganie zwierzętom nie musi wiązać się z dużym wkładem finansowym. Oczywiście wsparcie pieniężne dla fundacji i schronisk jest bardzo ważne, ponieważ umożliwia leczenie, zakup karmy czy opłacenie interwencji, jednak nie każdy ma możliwość regularnych wpłat. To nie oznacza, że nie możemy pomagać. Istnieje wiele form „darmowej” pomocy, które mają ogromną wartość. Udostępnienie zbiórki, postu adopcyjnego czy apelu o pomoc może sprawić, że informacja dotrze do osoby, która zdecyduje się na adopcję lub wsparcie finansowe.
Można również zgłosić się do schroniska jako wolontariusz, pomagając w codziennej opiece nad zwierzętami, sprzątaniu, karmieniu czy organizowaniu zbiórek. Jeśli nie mamy wystarczająco dużo czasu na regularne zaangażowanie, wiele schronisk pozwala również na pojedyncze spacery z psami, dzięki którym zwierzęta mają szansę na ruch, socjalizację i chwilę uwagi od człowieka. Jeżeli nie możemy zdecydować się na adopcję, możemy zostać domem tymczasowym czyli przyjmujemy wtedy zwierzę pod swój dach na określony czas, zapewniając mu opiekę i bezpieczeństwo, aż znajdzie stały dom. Fundacja lub schronisko nadal pokrywa koszty leczenia i niezbędnych zabiegów w niektórych przypadkach pokrywką także koszty jedzenia, a my pomagamy socjalizować zwierzę i przygotować je do adopcji.
Równie istotne jest reagowanie np. zgłaszanie przypadków znęcania się, porzuconych zwierząt czy złych warunków bytowych. Samo zainteresowanie i brak obojętności często są pierwszym krokiem do zmiany.
Widząc zwierzę w potrzebie, wiele osób czuje bezradność lub strach przed popełnieniem błędu. Jeśli zwierzę jest ranne, osłabione lub znajduje się w niebezpiecznym miejscu, warto skontaktować się z lokalną fundacją, schroniskiem, strażą miejską, weterynarzem lub organizacją zajmującą się dzikimi zwierzętami. W przypadku podejrzenia znęcania się nad zwierzęciem należy zgłosić sprawę odpowiednim służbom. Nie zawsze musimy działać samodzielnie, często najlepszą pomocą jest wezwanie osób, które mają wiedzę i doświadczenie. Jedna reakcja może przerwać czyjeś cierpienie.
Gdzie zgłosić, że zwierzę potrzebuje pomocy?
W całej Polsce sytuacje związane z zagrożeniem życia lub zdrowia zwierząt można zgłaszać do następujących miejsc:
- Animal Patrol straży miejskiej – numer 986 jeśli zwierzę, które znajdziesz jest ranne.
- Policja – numer 997, jeśli zachodzi podejrzenie dokonania przestępstwa wobec zwierząt.
- Straż Pożarna – numer 998, pomagają nie tylko w ściąganiu kotów z drzew i dachów, ale też uwalniają dzikie zwierzęta z różnych pułapek, kanałów czy jam.
- Straż Dla Zwierząt w Polsce – numer alarmowy (022) 353-50-60, jeśli chcesz zgłosić przypadek zaniedbania zwierzęcia przez właściciela.
- Schronisko dla zwierząt – jeśli znajdziesz zbłąkane zwierzę, możesz zgłosić je np. Straży Miejskiej, ale możesz również skontaktować się ze znajdującym się w Twoim pobliżu Schroniskiem dla Zwierząt. Lista schronisk dostępna jest na stronie Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce.
- Lokalne fundacje – są łatwe do znalezienia w internecie, interweniują gdy zwierzętom dzieje się krzywda.
W Polsce działa także wiele fundacji i stowarzyszeń, które niosą pomoc zwierzętom konkretnych gatunków:
- pomoc jeżom – Polskie Stowarzyszenie Ochrony Jeży “Nasze Jeże”
- pomoc dzikim zwierzętom – lista ośrodków rehabilitacji
- pomoc gryzoniom – Viva Gryzonie
- pomoc królikom – Stowarzyszenie Pomocy Królikom
Odpowiedzialność i profilaktyka
Jednym z najważniejszych, a jednocześnie często pomijanych aspektów pomocy zwierzętom jest profilaktyka. Sterylizacja i kastracja zwierząt to nie „fanaberia”, lecz sposób ograniczania bezdomności. Każdego roku tysiące niechcianych miotów trafiają do schronisk lub umierają w tragicznych warunkach. Decydując się na zabieg, zapobiegamy cierpieniu kolejnych pokoleń. Równie ważna jest adopcja zamiast kupowania zwierząt daje ona drugą szansę tym, które już zostały porzucone lub skrzywdzone. Odpowiedzialność to także edukacja: rozmowy z bliskimi, tłumaczenie dzieciom, dlaczego zwierzę nie jest zabawką oraz obalanie szkodliwych mitów, które wciąż funkcjonują w społeczeństwie.
Bezdomne zwierzęta
Kiedy mówimy o bezdomności zwierząt, niemal automatycznie myślimy o psach i kotach. Tymczasem pomoc jest potrzebna także wielu innym gatunkom. W miastach żyją gołębie, które przez wieki były blisko człowieka, pełniły ważne funkcje, przenosiły wiadomości i mają bogatą symbolikę kulturową. Dziś często są ignorowane, przeganiane i postrzegane jako problem, mimo że również chorują, głodują i cierpią. Kaczki zimą tracą swoje naturalne środowisko, gdy zbiorniki wodne zamarzają, a ptaki mają coraz większe trudności ze znalezieniem pożywienia. W lasach lisy, sarny i inne zwierzęta dzikie zmagają się z ograniczonym dostępem do jedzenia oraz presją cywilizacji. One wszystkie również potrzebują naszej uwagi i ochrony.
Mądre dokarmianie ptaków
Zimą wiele osób chce pomagać ptakom, jednak brak wiedzy może sprawić, że dobre intencje przyniosą więcej szkody niż pożytku. Gołębie, kaczki i inne ptaki nie mogą być karmione chlebem, ponieważ prowadzi on do poważnych chorób. Zamiast tego należy wybierać bezpieczne produkty, takie jak ziarna zbóż, niesolone pestki słonecznika, kasze lub płatki owsiane. Odpowiednie dokarmianie pomaga ptakom przetrwać zimę, wzmacniając ich organizmy i zwiększając szanse na przeżycie. Inną opcją pomocy jest zbudowanie prostego karmnika, który ptakom pomoże przetrwać mrozy. W takim karmniku wystarczy rozsypać kilka nasion. Drugim sposobem jest zawieszanie słoniny na sznurku np. za oknem lub na drzewie.
Pomoc zwierzętom leśnym
Możesz też pomóc zwierzętom leśnym (sarnom, jeleniom, zającom, dzikom). W paśnikach możesz wyłożyć ziarna zbóż, kukurydzę, siano, kapustę, marchew i buraki. Specjalnie dla zwierzyny płowej można pozostawić owies w snopach i tzw. „liścianki”, czyli pęczki suszonych gałązek malinowych, pokrzyw czy wierzb. Nie można zapomnieć też o żołędziach i kasztanach dla dzików.
Zima to najtrudniejszy czas dla zwierząt i organizacji pomocowych
Zima to bez wątpienia najcięższy okres w życiu wielu zwierząt. Mróz, śnieg, silny wiatr i brak pożywienia sprawiają, że każdy dzień staje się walką o przetrwanie. Zwierzęta bezdomne są narażone na wychłodzenie, odmrożenia i choroby, ptaki tracą dostęp do naturalnych źródeł pokarmu, a dzikie zwierzęta muszą pokonywać ogromne odległości w poszukiwaniu jedzenia. W tym czasie fundacje i schroniska mierzą się z największymi kosztami. Rosną wydatki na karmę, leczenie, ogrzewanie i interwencje ratunkowe.
Pomagajmy świadomie nie tylko zimą
Choć zima jest okresem największych potrzeb, pomoc zwierzętom nie powinna kończyć się wraz z nadejściem wiosny. Zwierzęta cierpią przez cały rok, a prawdziwa empatia nie jest sezonowa. Warto pomagać świadomie, sprawdzać fundacje i schroniska, reagować na krzywdę i uczyć siebie oraz innych. Tylko długofalowe, odpowiedzialne działania sprawiają, że pomoc naprawdę ma sens i prowadzi do realnej poprawy losu zwierząt.
Istnieją fundacje, które od lat działają i ratują zwierzęta, a dziś szczególnie w okresie zimowym pilnie potrzebują naszego wsparcia. Prowadzą zbiórki zarówno na konkretne zwierzęta wymagające leczenia lub specjalistycznej opieki, jak i na bieżące funkcjonowanie całej organizacji. Ich działalność opiera się głównie na darowiznach od ludzi, którym los zwierząt nie jest obojętny. Oprócz wpłat finansowych można im również przekazać 1,5% podatku, co dla wielu fundacji stanowi ogromne wsparcie i realną szansę na dalsze ratowanie życia.
- Amstaffy Niczyje to fundacja skupiająca się głównie na psach ras typu bull, które bardzo często padają ofiarą stereotypów, porzuceń i nieodpowiedzialnych opiekunów. Organizacja ta ratuje psy z interwencji, schronisk i pseudohodowli, zapewnia im leczenie, rehabilitację oraz przygotowuje do adopcji. Fundacja kładzie ogromny nacisk na edukację, obalanie mitów dotyczących ras oraz odpowiedzialne adopcje, dzięki czemu wiele skrzywdzonych psów dostaje szansę na normalne życie.
- Ekostraż, działa głównie na terenie Dolnego Śląska. Fundacja zajmuje się ochroną zwierząt domowych i dzikich, prowadzi interwencje, ratuje zwierzęta powypadkowe oraz reaguje na zgłoszenia dotyczące zaniedbań i znęcania się. Ekostraż bardzo często pomaga także dzikim zwierzętom, które ucierpiały w wyniku działalności człowieka. Ich działalność opiera się na całodobowej gotowości do niesienia pomocy, co wiąże się z ogromnymi kosztami utrzymania i leczenia podopiecznych.
- OTOZ Animals inspektorat Warszawa, który prowadzi interwencje na terenie stolicy i okolic. Organizacja ta zajmuje się ratowaniem zwierząt z trudnych warunków, kontrolą dobrostanu, pomocą zwierzętom bezdomnym oraz edukacją społeczną. Wolontariusze OTOZ Animals współpracują z instytucjami publicznymi i reagują tam, gdzie inne formy pomocy zawodzą.
- Geriatria na Paluchu, która zajmuje się pomocą jednej z najbardziej pomijanych grup zwierząt, czyli seniorom. To projekt działający przy Schronisku na Paluchu w Warszawie, skoncentrowany na psach i kotach w podeszłym wieku, które z powodu chorób, wieku i mniejszych szans adopcyjnych bardzo często spędzają w schronisku długie miesiące, a nawet lata. Zwierzęta geriatryczne wymagają szczególnej opieki: regularnych badań, leków, specjalistycznej karmy oraz stałego monitorowania stanu zdrowia, co generuje wysokie koszty.
Autorka: Wiktoria Smorąg
Niniejszy artykuł jest chroniony prawami autorskimi, chcesz się na niego powołać?
Nie ma problemu, pamiętaj o podaniu źródła: Strona główna – Arete Audit