GRI vs ESRS – Jak połączyć globalne wytyczne z unijnymi wymogami raportowania?

GRI od lat pozostaje jednym z najważniejszych punktów odniesienia dla organizacji, które chcą rzetelnie opisywać swój wpływ na gospodarkę, środowisko i ludzi. W przypadku przedsiębiorstw objętych obowiązkiem sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju podstawą są jednak ESRS, ponieważ to one określają prawnie wymagany zakres ujawnień. A już za 2027 r ponad 180 przedsiębiorstw, które wcześniej nie raportowały będzie musiała wypełnić ten obowiązek.

Inne powszechnie uznane standardy mogą pełnić funkcję uzupełniającą, gdy ESRS nie regulują danego zagadnienia lub nie określają go wystarczająco szczegółowo. Przykładem jest cyberbezpieczeństwo, dla którego nie przewidziano odrębnego standardu tematycznego ESRS. W artykule wyjaśniamy, jak wykorzystać doświadczenia, procesy i dane zgromadzone wcześniej zgodnie z GRI, nie zastępując nimi wymagań ESRS, lecz włączając je do jednego, spójnego systemu sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju.

Z tego artykułu dowiesz się:

• GRI i ESRS – dwa standardy, jeden cel
• Co jeśli już raportowaliśmy zgodnie z GRI?
• Interoperacyjność GRI i ESRS – jak korzystać z istniejących opracowań?
• Spójny proces sprawozdawczości według ESRS
• Gdzie potrzebne jest wsparcie eksperckie?
• Podsumowanie

GRI i ESRS – dwa standardy, jeden cel

GRI koncentruje się przede wszystkim na wpływie organizacji na otoczenie. Pomaga uporządkować tematy istotne z perspektywy skutków działalności firmy dla ludzi, środowiska i gospodarki. ESRS wynikają z europejskich wymogów sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju i są powiązane z obowiązkami określonych grup przedsiębiorstw. Różnica jest więc istotna, ale nie oznacza sprzeczności. W praktyce oba podejścia mogą wspierać ten sam cel: lepsze rozumienie wpływów, ryzyk, szans i wyższą jakość danych.

Co jeśli już raportowaliśmy zgodnie z GRI?

GRI porządkuje myślenie o wpływach w sposób przejrzysty. Standardy GRI mają strukturę modułową: obejmują standardy uniwersalne, sektorowe i tematyczne (z przygotowania, których w ESRS zrezygnowano). Dzięki temu firma może najpierw ustalić, które tematy są naprawdę istotne, a dopiero później dobierać odpowiednie ujawnienia. To istotne dla zespołów ESG, audytorów wewnętrznych, specjalistów ds. raportowania i osób odpowiedzialnych za dane. GRI uczy pracy od analizy wpływu do informacji, a nie od tabeli do raportu. Taki kierunek jest bliski zdroworozsądkowemu podejściu do ESG.

Interoperacyjność GRI i ESRS – jak korzystać z istniejących opracowań?

Powiązania między standardami zostały przeanalizowane w materiałach dotyczących interoperacyjności przygotowanych przez EFRAG i GRI. Pomocne są również opracowania zawarte w podręczniku dla raportujących przygotowanym przez Giełdę Papierów Wartościowych. Dokumenty te pokazują, w jakim zakresie informacje ujawniane zgodnie z GRI mogą odpowiadać wymaganiom ESRS, a gdzie występują różnice.

Nie oznacza to jednak, że dane zgromadzone wcześniej na potrzeby raportowania według GRI można automatycznie przenieść do sprawozdawczości zgodnej z ESRS. Organizacja powinna wykorzystać istniejące opracowania jako punkt odniesienia, a następnie ocenić własne informacje, procesy i odpowiedzialności. Znaczenie mają nie tylko zakres danych i zastosowane wskaźniki, lecz także wyniki badania podwójnej istotności, poziom szczegółowości informacji oraz możliwość ich udokumentowania i zweryfikowania.

W praktyce warto:

• przeprowadzić inwentaryzację informacji i wskaźników zbieranych dotychczas zgodnie z GRI;
• odnieść posiadane dane do wymagań ESRS, korzystając z oficjalnych materiałów dotyczących interoperacyjności;
• sprawdzić, czy zakres informacji odpowiada wynikom badania podwójnej istotności;
• zidentyfikować brakujące dane, polityki, działania i cele;
• ustalić źródła informacji oraz osoby odpowiedzialne za ich przygotowanie i zatwierdzanie;
• ocenić jakość dokumentacji i ślad dowodowy potrzebny podczas procedur weryfikacji.

Takie podejście pozwala wykorzystać dotychczasowe doświadczenia z GRI bez wykonywania ponownie pracy analitycznej przeprowadzonej już przez twórców standardów. Zadaniem organizacji nie jest opracowywanie własnego mapowania GRI i ESRS, lecz prawidłowe zastosowanie dostępnych materiałów do oceny swoich danych i przygotowania procesu sprawozdawczości zgodnego z wymaganiami ESRS.

Spójny proces sprawozdawczości według ESRS

Przygotowanie sprawozdawczości zgodnej z ESRS wymaga uporządkowania nie tylko samych ujawnień, lecz także procesów związanych z pozyskiwaniem, oceną i zatwierdzaniem danych. Organizacja powinna określić źródła informacji, osoby odpowiedzialne za poszczególne obszary oraz zasady dokumentowania przyjętych założeń i szacunków. Istotne jest również powiązanie ujawnień z wynikami badania podwójnej istotności oraz zapewnienie odpowiedniego śladu dowodowego.

Firmy, które wcześniej raportowały według GRI, mogą wykorzystać część istniejących danych, polityk i doświadczeń organizacyjnych. Każdorazowo trzeba jednak ocenić, czy odpowiadają one zakresowi i szczegółowości wymaganej przez ESRS. Punktem wyjścia powinny być obowiązujące wymagania ESRS, a nie próba równoległego prowadzenia sprawozdawczości według dwóch standardów.

Gdzie potrzebne jest wsparcie eksperckie?

Warto sprawdzić, jakie raporty, polityki, wskaźniki i procedury już istnieją, a następnie ocenić ich przydatność w świetle europejskich wymagań. Doświadczona firma doradcza ESG może wesprzeć taki proces, łącząc wiedzę regulacyjną z rozumieniem audytu, ryzyka i danych. W przypadku Arete Audit ważne jest właśnie to połączenie: ESG nie jest traktowane jako osobna narracja komunikacyjna, lecz jako obszar zarządzania, który powinien być zintegrowany z procesami firmy.

W praktyce doradztwo ESG może obejmować analizę luk, badanie podwójnej istotności, mapowanie GRI na ESRS, wsparcie w przygotowaniu polityk, rozwój systemu danych oraz wewnętrzną weryfikację raportów zrównoważonego rozwoju. Dla zespołów, które dopiero budują kompetencje albo chcą uporządkować wiedzę, dobrym uzupełnieniem są szkolenia ESG. Szczególnie wartościowe są wtedy, gdy łączą perspektywę specjalisty ESG, audytora wewnętrznego, finansów i nadzoru.

Podsumowanie

Dla organizacji objętych obowiązkiem sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju podstawowym punktem odniesienia są ESRS. To one określają wymagany zakres ujawnień, zasady oceny istotności oraz sposób prezentowania informacji. Dotychczasowe doświadczenia z GRI mogą być pomocne przy porządkowaniu danych, identyfikowaniu wpływów i organizowaniu współpracy z interesariuszami, nie zastępują jednak wymagań wynikających z ESRS.

Firmy, które wcześniej korzystały ze standardów GRI, powinny skoncentrować się przede wszystkim na ocenie posiadanych danych, ich jakości, źródeł oraz odpowiedzialności za ich przygotowanie. W tym celu warto korzystać z istniejących materiałów dotyczących interoperacyjności, zamiast samodzielnie porównywać wymagania obu standardów. Kluczowe znaczenie ma bowiem nie samo zestawienie ujawnień, lecz stworzenie procesu, który pozwala przygotowywać kompletne, spójne i możliwe do zweryfikowania informacje zgodnie z obowiązującymi wymaganiami.