Dziś 27.05.2026 r. bardzo ważny dzień dla audytu wewnętrznego, dzisiaj wchodzi w życie zmieniona ustawa o finansach publicznych a w niej nowy sposób na zdobycie kwalifikacji audytora/audytorki wewnętrznej w administracji publicznej.
Audytor wewnętrzny jeszcze kilka lat temu kojarzył się głównie z analizą dokumentów
i oceną zgodności procedur. Dziś jego rola powoli się zmienia. Ministerstwo Finansów pełniące, czego być może nie każdy jest świadomy, również rolę koordynatora funkcji audytu wewnętrznego w administracji od ładnych paru lat, podejmuje wysiłki na rzecz podniesienia jakości funkcji audytu wewnętrznego w administracji. Opracowanie modelu kompetencyjnego, projekty rozwojowe i edukacyjne, w tym ostatni majowy cykl Poniedziałki z audytem. Wyniki na prawdę robią wrażenie! Teraz przyszedł czas na kolejny krok i danie dodatkowej opcji na zdobycie kwalifikacji audytora wewnętrznego.
O czym jest artykuł:
Audytor wewnętrzny kiedyś i dziś – kto może wykonywać ten zawód?
Jak będzie wyglądał nowy egzamin?
Na powinno się to przełożyć na wzrost jakości audytu wewnętrznego?
Standardy audytu, czyli GIAS w administracji publicznej
Audytor wewnętrzny a technologie, analiza danych i szkolenia – jakie kompetencje są dziś kluczowe?
Przyszłość zawodu audytora wewnętrznego – w jakim kierunku zmierza administracja publiczna?
Audytor wewnętrzny kiedyś i dziś – kto może wykonywać ten zawód?
Jako osoba, która w przeszłości pełniła funkcję Dyrektorki Biura Audytu Wewnętrznego,
a wcześniej audytorki, wciąż pamiętam jak w 2007 r zdawał międzynarodowy egzamin IIA Global, na ogromnej Sali w jednej z warszawskich uczelni. Wyglądało to trochę jak matura😊, tyle, że można było zdawać dwa razy w roku, gdyby się komuś nie poszczęściło. Nie było już wtedy egzaminu państwowego, a międzynarodowe kwalifikacje robiły wrażenie.
Zawod audytora/audytorki wewnętrznej w administracji jest zawodem regulowanym.
Mogą, go wykonywać osoby posiadające certyfikaty wydawane przez IIA Global (CIA, CGAP), posiadacze ACCA, biegli rewidenci, absolwenci studiów podyplomowych z audytu wewnętrznego posiadających odpowiednio udokumentowaną praktykę w zawodzie audytora wewnętrznego. Od dzisiaj w życie wchodzi nowy egzamin państwowy, który ma zwiększyć liczbę osób w zawodzie.
Jak będzie wyglądał nowy egzamin?
Egzamin będzie składał się z dwóch części: testowej i zadania praktycznego.
Egzamin jest w całości pisemny i obejmuje sprawdzenie przygotowania kandydata do prowadzenia audytu wewnętrznego w sektorze finansów publicznych (SFP). Zgodnie
z ustawą o finansach publicznych obejmuje on wiedzę z zakresu przepisów ustawy i przepisów wydanych na jej podstawie, w szczególności regulujących kontrolę zarządczą i audyt wewnętrzny, w tym standardów kontroli zarządczej i audytu wewnętrznego dla JSFP.
Będzie też on obejmował umiejętności stosowania wiedzy z ww. zakresu w tym poosiadania kompetencji analitycznych, społecznych i technicznych niezbędnych do skutecznego prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych.
Na powinno się to przełożyć na wzrost jakości audytu wewnętrznego?
Współczesny audyt wymaga dziś nie tylko znajomości przepisów, ale również umiejętności komunikacyjnych, analitycznych i technologicznych. Audytor wewnętrzny coraz częściej uczestniczy w rozmowach dotyczących bezpieczeństwa informacji, cyfryzacji usług publicznych czy efektywności wydatkowania środków. Duże znaczenie ma także znajomość zarządzania ryzykiem oraz umiejętność pracy z danymi. W praktyce oznacza to, że audytorki i audytorzy muszą łączyć wiedzę ekspercką z rozumieniem procesów biznesowych i organizacyjnych.
W administracji publicznej audytorki i audytorzy wspierają kierownictwo w zarządzaniu ryzykiem, analizują efektywność procesów i pomagają organizacjom odnaleźć się w świecie cyfryzacji. Zmiany w prawie i rozwój technologii sprawiły, że zawód audytora stał się bardziej strategiczny niż kiedykolwiek wcześniej. Sprawdź, jak zmieniły się kompetencje, uprawnienia i codzienna praca współczesnych audytorek oraz audytorów wewnętrznych.
Standardy audytu, czyli GIAS w administracji publicznej
W administracji publicznej wciąż obowiązuje wcześniejsza wersja Międzynarodowych Standardów Praktyki Audytu Wewnętrznego, zarówno jeśli chodzi o rekomendację H, jak i Komunikacie Ministra Finansów w zakresie stosowania Standardów w administracji publicznej.
Niemniej jednak patrząc na ewolucje nowych GIAS, szczególnie w kontekście koncentracji na celach strategicznych czy ich odniesienia do działania audytorów w interesie publicznym wierzę, że uda się już wkrótce zaimplementować je również w administracji publicznej. Choć oczywiście duża część zależy od IIA Global, czyli właściciela standardów.
Audytor wewnętrzny a technologie, analiza danych i szkolenia – jakie kompetencje są dziś kluczowe?
Model kompetencyjny audytorów wewnętrznych w administracji publicznej, opracowany przez Ministerstwo Finansów, obejmuje wiedzę, umiejętności i postawy niezbędne do skutecznego wspierania kierownictwa w realizacji celów oraz zapewnianiu zgodności z przepisami, standardami i zasadami gospodarności. Obejmuje on kompetencje merytoryczne, analityczne, cyfrowe, komunikacyjne i etyczne, a także zdolność współpracy i formułowania praktycznych rekomendacji wspierających doskonalenie funkcjonowania jednostki.
Kompetencje cyfrowe, analityczne oraz umiejętność wykorzystania narzędzi informatycznych zyskują na znaczeniu również w sektorze publicznym. Coraz więcej instytucji administracji rozwija podejście oparte na analizie danych, automatyzacji procesów oraz lepszym rozumieniu ryzyk technologicznych. Jednocześnie współczesny audyt w administracji publicznej nie ogranicza się wyłącznie do wiedzy technicznej. Istotną rolę odgrywają umiejętności komunikacyjne, współpraca między jednostkami oraz budowanie relacji z interesariuszami publicznymi.
Kompetencje te umożliwiają skuteczniejsze wyjaśnianie ryzyk oraz zwiększają efektywność formułowanych rekomendacji, co nabiera szczególnego znaczenia w kontekście rozwoju sztucznej inteligencji.
To czego mi brakuje w obowiązku zbierania punktów doskonalenia zawodowego. Obowiązek ten dotyczy tylko audytorów i audytorki posiadających międzynarodowe kwalifikacje. Rozumiem, że jest to temat skomplikowany i wprowadzenie obowiązku może powodować problemy z finansowaniem. Oczywiście brak obowiązku nie znaczy, że audytorzy się nie rozwija i nie podnoszą swoich kompetencji.
Przyszłość zawodu audytora wewnętrznego – w jakim kierunku zmierza administracja publiczna?
Współcześnie audyt coraz silniej integruje się z zarządzaniem strategicznym, analizą danych oraz budowaniem odporności organizacji na ryzyka. Audytorki i audytorzy nie ograniczają się już do oceny zgodności – ich rola obejmuje udział w procesach transformacji cyfrowej, wdrażaniu nowych regulacji oraz projektach z obszaru zrównoważonego rozwoju (ESG w administracji to również bardzo żywy obszar) i bezpieczeństwa informacji. W efekcie audyt staje się funkcją wspierającą decyzje zarządcze, a nie wyłącznie mechanizmem weryfikacyjnym. W kolejnych latach ten kierunek będzie się pogłębiał – zawód audytora będzie wymagał nie tylko znajomości regulacji, ale również jeszcze silniejszego osadzenia w strukturze zarządzania organizacją oraz rozumienia jej celów operacyjnych i strategicznych.
FAQ
Od kiedy będzie można zdawać nowy egzamin?
Pierwsze egzaminy odbędą się 2027 r. W lutym 2027 będzie można składać pierwsze wnioski.
Kto będzie organizował egzamin?
Egzamin będzie zadawało się przed Państwową Komisją Egzaminacyjną do Spraw Audytu Wewnętrznego. Egzamin będzie organizowany przez Krajową Szkołę Administracji Publicznej.
Czy egzamin będzie płatny?
Zgodnie z UoF za egzamin pobiera się opłatę egzaminacyjną, która składa się z opłaty wstępnej i opłaty za egzamin. Wysokość opłaty egzaminacyjnej nie może przekroczyć równowartości 30 % przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku kalendarzowym, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Opłata egzaminacyjna stanowi przychód KSAP.
Co z dotychczasowymi uprawnieniami?
Nikt nie traci uprawnień ani też nie ogranicza się innych ścieżek zdobywania kwalifikacji.
Egzamin ma poszerzyć dostęp do zawodu przyciągnąć do niego więcej osób.
Gdzie szukać informacji o egzaminie?
Obserwuj stronę Ministerstwa Finansów, to jest najbardziej wiarygodne i aktualne źródło informacji. Można też zapisać się do NEWSLETTER dla osób wykonujących zawód audytora/audytorki wewnętrznej i osób zainteresowanych tą profesją.
Dodatkowo w IV kwartale 2026 roku MF planuje zorganizować webinarium, aby porozmawiać o egzaminie. Zostanie omówimy cała procedura i sesja pytań i odpowiedzi.
Utwór muzyczny wygenerowany przy użyciu AI i udostępniony grzecznościowo przez Pana Wojciecha Ogielę. Utwór przygotowany na potrzeby spotkań edukacyjnych w ramach cyklu Poniedziałki z audytem – wartość dodana.